reklama

Ruszamy w poszukiwaniu śladów holenderskich osadników

oprac. (DD)Zaktualizowano 
Fot. google street view
Podczas tej wycieczki zobaczymy drewniane chaty i cmentarze menonitów oraz zabytkowe kościoły.

Latem „Pomorska” zachęca do wypoczynku na dwóch kółkach. Dziś zapraszamy na wycieczkę śladami menonitów, którą zaplanował i opisał Michał Czepek, główny organizator miejskich rajdów rowerowych.

Świadectw pobytu osadników holenderskich na naszych ziemiach szukać będziemy jadąc do i z Chełmna. Trasa nie jest trudna, częściowo pokrywa się z Wiślaną Trasą Rowerową.

Startujemy z ronda Dmowskiego (przy hipermarkecie Auchan). Kierujemy się ścieżką rowerową wzdłuż Szosy Toruńskiej do 
Mniszka. Za Rudniczanką skręcamy w prawo, na Chełmno.

W Małym Rudniku skręcamy w prawo. Przejeżdżamy wiaduktem nad autostradą. Tutaj warto skręcić na Rozgarty i nadłożyć 2 km drogi, aby zobaczyć z bliska most autostradowy nad Wisłą.

Wjeżdżamy do Szynycha, wsi należącej niegdyś do miasta Chełmna. O tym fakcie zaświadcza barokowy kościół w tej wsi zbudowany w 1742 roku staraniem Rady Miejskiej Chełmna i biskupa Andrzeja Załuskiego. Na wieży kościoła umieszczono herb chełmiński (dziewięć wzgórz i krzyż). Wewnątrz znajdziemy piękną polichromię na sklepieniu kościoła oraz ciekawe rokokowe ołtarze. Na zewnątrz kościoła od wschodu znajdziemy monument z czarnego granitu, który wykonano w 1911 r. dla upamiętnienia wykupu menonitów z gmin Prus Wschodnich i Zachodnich od obowiązku służby wojskowej w 1806 r. Wówczas Abraham Nickel, diakon gminy menonickiej w Sosnówce, wręczył królowi Prus Fryderykowi Wilhelmowi III niebagatelną kwotę 30 tys. talarów.
W Sosnówce, założonej przez Olędrów na początku XVII w., znajdziemy (po lewej) drewnianą chałupę o konstrukcji zrębowej z 1816 r., zaś nieco dalej (po prawej), piękne utrzymany cmentarz menonicki z ok. 1690 r.

W Podwiesku - wsi o korzeniach trzynastowiecznych - zobaczymy zabytkowe budynki szkoły i poczty z pocz. XX wieku oraz cmentarz pomenonicki.

Jadąc do Chełmna mijamy Dolne i Górne Wymiary - wsie będące dawniej własnością mieszczan chełmińskich, którzy wydzierżawiali grunty osadnikom z Fryzji. Zobaczymy tu zabytkowe domy i drewniane chaty.

Za wsią Nowe Dobra dojeżdżamy do drogi krajowej nr 91, którą przejeżdżamy na wprost i ul. Nad Groblą i Kamionka dojeżdżamy do chełmińskiej starówki.

Planując zwiedzanie miasta warto skorzystać z poświęconego mu przewodnika.

Chełmno opuszczamy ul.: Młyńską, Polną i Łunawską, i dojeżdżamy do DK91. Jedziemy prosto, kierując się na Sztynwag. Dojeżdżamy do wsi Klamry. Zachowało się tu kilka drewnianych chałup oraz fort Klamry z początku XX w. Klamry są też miejscem martyrologii ludności powiatów chełmińskiego i grudziądzkiego - jesienią 1939 r. rozstrzelano tu ok. 2.500 Polaków.

Kolejna na trasie jest Nowawieś Chełmińska, w której tuż przy samej drodze, po jej prawej stronie, miniemy drewniany dom olęderski z okiennicami malowanymi na niebiesko.

Jadąc w stronę Grudziądza dojeżdżamy do Małych i Wielkich Łunaw. Małe Łunawy zostały założone w 1604 r. przez menonitów, którzy dzierżawili grunty od mieszczan chełmińskich, stąd olęderskie zabytki kulturowe: cmentarz i kilka domów.

W Wielkich Łunawach po lewej stronie drogi znajdziemy ładnie utrzymany cmentarz menonicki z 1 połowy XVIII w., a nieco dalej, po prawej neogotycki kościół poewangelicki i piękną plebanię z 1880 r.

Za Wielkimi Łunawami rozpoczyna się stromy podjazd pod Gogolin. Wysiłek wynagrodzą nam widoki, jakie rozpościerają się z Gogolina na Grudziądz i Kotlinę Grudziądzką. Nie bez powodu gogolińska wysoczyzna nosi nazwę „Wzgórza Królów”. W nagrodę czeka nas też ostry zjazd do wsi Sztynwag. Zanim jednak dotrzemy do wsi, nasza trasa ponownie skrzyżuje się z autostradą A1, tym razem jednak przejedziemy po nią.

Sztynwag to wieś o korzeniach średniowiecznych, należąca dawniej do mieszczan chełmińskich, zasiedlona przez osadników holenderskich w XVIII w. Dziś, podobnie jak kolejna wieś - Pieńki Królewskie - stanowi „sypialnię” Grudziądza. We wsi zachowała się jedna chałupa poholenderska z początku XIX w.

Przejeżdżamy przez Pieńki Królewskie i skręcamy w ścieżkę rowerową wzdłuż Szosy Toruńskiej. Tu kończy się nasza wycieczka.

INFO Z POLSKI - przegląd najciekawszych informacji ostatnich dni w kraju

Wideo

Komentarze

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3